Czym różnią się grupy samopomocowe DDA od grup Al-Anon Dorosłe Dzieci?

Powracamy do tematyki rodzin z problemem uzależnienia. Tym razem piszemy o wychowywaniu się w domu, w którym przynajmniej jedno z rodziców jest uzależnione od np. alkoholu, narkotyków, hazardu itp. Ze względu na stopień nasilenia problemów alkoholowych w społecznościach lokalnych najlepiej przebadanymi rodzinami z problemem uzależnienia są właśnie te rodziny, w których występuje zjawisko alkoholizmu.

W odpowiedzi na specyficzne problemy w codziennym funkcjonowaniu psychicznym i społecznym osób dorosłych, wychowywanych przez uzależnionego od alkoholu rodzica, sugerowano istnienie syndromu dorosłego dziecka alkoholika. Przejawami tego zespołu chorobowego miały być takie zachowania i postawy jak :

  • obniżone poczucie własnej wartości
  • małe poczucia bezpieczeństwa
  • nikłe zaufanie do siebie i tendencje do potwierdzania swojej wartości
  • ograniczona świadomość własnych potrzeb
  • podatność na zranienie uczuciowe
  • słaba wiara w to, że jest się osobą kochaną
  • odrętwienie emocjonalne
  • obawy przed przeżywaniem i okazywaniem uczuć
  • cierpienie spowodowane zalegającym smutkiem i obawą przed zagrożeniami
  • obawa przed pozytywnymi oczekiwaniami
  • poczucie winy przy robieniu czegoś dla siebie
  • tendencje do przyjmowania postawy “zawsze dzielnej osoby”
  • brak zadowolenia z siebie nawet w przypadku jednoznacznych sukcesów
  • tendencje do przeżywania życia z życia “z pozycji ofiary”
  • obawa przed zdemaskowaniem własnej “nieatrakcyjności”
  • problem z wyznaczaniem granic, połączony z trudnościami w mówieniu “nie”
  • bardzo nasilony brak zaufania do innych
  • poczucie osamotnienia, połączone z nasilonym poczuciem inności i odmienności w stosunku do innych
  • obawy przed odrzuceniem
  • trudności w harmonijnej współpracy z innymi
  • trwanie w niekorzystnych dla siebie związkach
  • łatwiejsze znoszenie trudnych sytuacji niż spokojnego, ustabilizowanego życia
  • tendencje do schorzeń psychosoamtycznych i uzależnień
  • zachowania autodstrukcyjne itp.

Jak widać jest to pokaźna liczba objawów. Skutkuje to między innymi tym, że przynajmniej kilka z wymienionych wyżej objawów mogą wykazywać także osoby wychowywane w rodzinach bez problemu alkoholowego. Między innymi dlatego syndrom dorosłego dziecka alkoholika nie został jednak uznany za odrębną jednostkę chorobową.

Niezależnie od tego czy syndrom dda znajduje się w wykazie chorób czy nie osoby wzrastające w rodzinie z problemem alkoholowym mogą odczuwać cierpienie w swoim dorosłym życiu. Aby przezwyciężyć traumę i zranienia doznane w dzieciństwie osoby wychowywane przez alkoholika mogą skorzystać z różnych form pomocy.

Ośrodki terapii uzależnień oferują osobom dda profesjonalną psychoterapię. Oprócz tego dorosłe dzieci alkoholika mogą znaleźć dla siebie wsparcie w ruchach samopomocowych. W Polsce, podobnie jak w innych krajach anglosaskich, funkcjonują obok siebie dwie wspólnoty tego typu.

Wspólnota skupiona wokół grup rodzinnych Anonimowych Alkoholików, czyli grupy Al-Anon, jest otwarta na pomaganie dorosłym dzieciom alkoholika. Al-Anon oferuje bowiem pomoc każdemu kto ma wśród bliskich kogoś uzależnionego od alkoholu. Dzieci i młodzież z domów z problemem alkoholowym może znaleźć dla siebie pomoc w grupach Alateen, będących częścią wspólnoty Al-Anon. Po osiągnięciu dorosłości, członkowie społeczności Alateen jak również każdy kto wychowywał się z problemem alkoholizmu w rodzinie może korzystać z mityngów Al-Anon lub uczęszczać tylko na spotkania grup Al-Anon specyficznie dedykowane problemom dorosłych dzieci.

Drugą grupą samopomocową dedykowaną osobom dda jest wspólnota Dorosłych Dzieci Alkoholika (ang. Adult Children of Alcoholics). Została ona założona przez uczestników mityngów Alateen, którzy nie mogli odnaleźć się we wspólnocie Al-Anon. Po prostu członkowie Al-Anon aż nadto przypominali dorosłym dzieciom alkoholika ich własnych rodziców, aby móc czuć się swobodnie we wspólnocie. Postanowili więc założyć swoją własną wspólnotę.

Podobnie jak Al-Anon tak również wspólnota Dorosłych Dzieci oferuje swoim członkom zdrowieniu w oparciu o regularny udział w mityngach i czytanie aprobowanej przez te wspólnoty literatury. W Al-Anon funkcjonuje program 12 stopni, 12 tradycji, 12 koncepcji oraz zbiór zasad co należy robić a czego trzeba wystrzegać się w kontaktach z alkoholikiem. W grupach samopomocowych dda podstawę zdrowienia stanowi zmodyfikowany program 12 kroków, zaczerpnięty wprost ze wspólnoty Anonimowych Alkoholików i 12 tradycji.

Osoby zainteresowane zdrowieniem ze skutków uzależnienia we wspólnocie dda mogą dowiedzieć się więcej na stronie internetowej tej wspólnoty. Strona internetowa wspólnoty Al-Anon może również być cennym źródłem informacji na temat zdrowienia ze skutków wychowywania się w rodzinie z problemem alkoholowym.


[1] Opracowano na podstawie książki pod tytułem “Rodzinne uwarunkowania psychospołeczne funkcjonowania Dorosłych Dzieci Alkoholików” autorstwa Marii Ryś, wydanej w 2007 roku przez Wydawnictwo Naukowe PWN.